Uprawa roślin – pszenica

pszenica

Pszenica jest jednym z podstawowych w rolnictwie typów zbóż, szczególnie na półkuli północnej. Trzeba pamiętać, że posiada wiele odmian naturalnych i poddanych mutacjom genetycznym. Posiada odmianę ozimą i jarą.

kłosy pszenicy, pszenica
Kłosy pszenicy
Autor: Hans Braxmeier
Licencja: CC0

Gleby

Pszenica potrzebuje gleby żyznej, o pH obojętnym. Najlepiej rośnie na czarnoziemach stepowych, glebach cynamonowych i brunatnych, madach rzecznych. Wymaga troskliwej uprawy i sporej ilości nawozów.

Warunki klimatyczne i występowanie

Pszenica występuje w następujących szerokościach geograficznych:

  • 30-40 stopni (strefa podzwrotnikowa) w klimatach kontynentalnych
  • 40-55 stopni (strefa umiarkowana ciepła) w klimatach wilgotnych
  • w mniejszym stopniu w strefie umiarkowanej zimnej oraz zwrotnikowej

Pszenica wymaga minimum 100 dni o temperaturze powyżej 10 stopni Celsjusza, optymalnie długość okresu wegetacyjnego dla odmiany ozimej wynosi od 180 do 200 dni.

Najwięcej i największych upraw pszenicy jest:

  • Europie – Nizina Francuska, Angielska, Padańska, Wołoska i Węgierska, Wyżyna Bawarska, Środkoworosyjska i Podolska,
  • Azji – Wyżyna Anatolijska w Turcji, północny Kazachstan, Nizina Chińska i Mandżurska, Wyżyna Lessowa w Chinach, w Indiach i Pakistanie część Niziny Gangesu i Pendżab,
  • Ameryce Północnej – Wielkie Równiny głównie w stanach i okręgach: Dakota Północna i Południowa, Kansas, Montana, Nebraska, Minnesota, Iowa, Saskatchewan, Manitoba oraz w górach Oregonu i Waszyngtonu,
  • Ameryce Południowej – Nizina La Platy,
  • Afryce – Delta Nilu i RPA,
  • Australii – okolice Perth i dorzecze Murray-Darling,

Plony

Największe plony pszenicy notują kraje stosujące rolnictwo intensywne – USA (w tak zwanym Wheat Belt), kraje Europy Zachodniej, Nowa Zelandia, Egipt – nawet do 80 dt/ha. Kraje uprawiające ziemię metodą ekstensywną (Rosja, Argentyna, Australia, państwa afrykańskie i część azjatyckich) mogą liczyć na plony na poziomie 9-20 dt/ha.

Średnia światowa w 2013 roku wynosiła 32,7 dt/ha. Najefektywniejszymi producentami są:

  1. Niemcy – 80 dt/ha
  2. Wielka Brytania – 73,8 dt/ha
  3. Dania – 72,8 dt/ha
  4. Francja – 72,5 dt/ha
  5. Egipt – 66,7 dt/ha
  6. Czechy – 56,7 dt/ha
  7. Meksyk – 52,9 dt/ha
  8. Chiny – 50,6 dt/ha
  9. Uzbekistan – 47,4 dt/ha
  10. Węgry – 46,6 dt/ha
  11. Polska – 44,4 dt/ha

Pszenica – główni producenci

Wszystkie kraje świata wyprodukowały w 2013 roku łącznie 716 mln ton pszenicy. Największy udział miały w tym:

  1. Chiny – 122 mln ton
  2. Indie – 93,5 mln ton
  3. USA – 58 mln ton
  4. Rosja – 52 mln ton
  5. Francja – 38,6 mln ton
  6. Kanada – 37,5 mln ton
  7. Niemcy – 25 mln ton
  8. Pakistan – 24 mln ton
  9. Australia – 23 mln ton
  10. Ukraina – 23 mln ton

>Polska – 9,5 mln ton

Produkcja światowa wciąż rośnie – w 2000 roku było to tylko 585 691 tys. ton. Czołówka producentów od lat pozostaje ta sama, różnią się czasem kolejnością. Od ponad dekady pierwsze trzy miejsca są niezmienione.

Pszenica – eksporterzy (2012)

  1. USA – 25,7 mln ton
  2. Australia – 23,5 mln ton
  3. Kanada – 17,8 mln ton
  4. Francja – 16,4 mln ton
  5. Rosja – 16,0 mln ton
  6. Argentyna – 11,4 mln ton
  7. Ukraina – 8,6 mln ton
  8. Kazachstan – 7,4 mln ton
  9. Niemcy – 6,9 mln ton
  10. Indie – 4,5 mln ton

Pszenica – importerzy (2012)

  1. Egipt – 11,4 mln ton
  2. Brazylia – 6,5 mln ton
  3. Algieria – 6,3 mln ton
  4. Indonezja – 6,2 mln ton
  5. Włochy – 6,1 mln ton
  6. Japonia – 5,9 mln ton
  7. Korea Południowa – 5,6 mln ton
  8. Hiszpania – 5,4 mln ton
  9. Iran – 5,4 mln ton
  10. Meksyk – 4,6 mln ton

źródło danych liczbowych na 2013 rok:
Rocznik statystyczny GUS 2015

This post is also available in: Русский

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.